डिजिटल मार्केटिंग; करियरसंधींचे अनोखे क्षेत्र (भाग-१)

-

जगात प्रत्येक क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वापर दिवसागणिक वाढत चालला असून आपल्या दैनंदिन आयुष्याचा बहुतांशी भाग डिजिटल तंत्रज्ञानाने व्यापून टाकला आहे. २०२० पर्यंत संपूर्ण जग डिजिटल होईल, यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरु आहेत. हे होत असतानाच डिजिटल मार्केटिंगच्या पर्यायाने सोशल मीडियाच्या क्षेत्रात देखील रोजगाराच्या लाखो संधी उपलब्ध होत आहेत.

डिजिटल मीडिया हे संपर्काचे एक प्रभावी आणि सक्षम माध्यम असून या माध्यमाला अधिक व्यापक आणि स्थापित करण्यासाठी जगभरात विविध प्रयत्न सुरु आहेत. १९९० च्या दशकात माहिती-तंत्रज्ञानाच्या क्रांतीला देशात प्रारंभ झाला, नंतरच्या काळात डिजिटलाईझेशनसाठी झालेल्या व्यापक प्रयत्नांमुळे ‘डिजिटल इंडिया’ कडे आपली वाटचाल सुरु झाली आहे. केंद्र आणि राज्य शासनाचे विविध विभाग डिजिटल होत आहेत. संगणकाच्या माऊसची एक क्लिक किंवा स्मार्टफोनवर बोटाचा एक स्पर्श डिजिटल दुनियेतील माहितीचा खजाना आपल्यासमोर खुला करीत आहे.

डिजिटल मार्केटिंग म्हणजे काय?

इंटरनेट, स्मार्टफोन, टॅबलेट, संगणक, लॅपटॉप सारख्या इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांद्वारे केले जाणारे विपणन म्हणजे डिजिटल मार्केटिंग.. यालाच आपण ऑनलाईन मार्केटिंग सुद्धा म्हणू शकतो. पारंपरिक आणि डिजिटल मार्केटिंग यांच्या पद्धती वेगळ्या असल्या तरी या दोघांचा उद्देश तसा एकच असतो. आपले उत्पादन किंवा एखादा उद्योग व संस्था म्हणून आपले लाभार्थी अथवा जनतेला जो संदेश द्यायचा आहे त्याबद्दल ग्राहकांमध्ये किंवा जनतेमध्ये अधिकाधिक जागृती निर्माण करण्याचे काम या डिजिटल मार्केटिंगद्वारे केले जाते.

डिजिटल उपकरणे घराघरात पोहोचली आहेत. इंटरनेट ॲन्ड मोबाईल असोसिएशन ऑफ इंडियाच्या एका आकडेवारीनुसार २०१८ पर्यंत डिजिटल मार्केटिंगच्या क्षेत्रात देशात १५ ते २० लाख नव्या नोकऱ्या उपलब्ध होणार आहेत. सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट आणि ॲप्स डेव्हलपमेंट, माहितीचे विश्लेषण आणि सोशल मीडिया मार्केटिंग आदी घटकांचा यात समावेश असेल. वाढत्या डिजिटल मार्केटिंग क्षेत्राने युवकांना भुरळ घातली असून या क्षेत्रात रोजगाराच्या आणि करियरच्या मोठ्या संधी उपलब्ध आहेत.

डिजिटल मार्केटिंगचे घटक -

  • वेब, सोशल मीडिया, मोबाईल
  • एसईएम-सर्च इंजिन मार्केटिंग (एसईओ आणि पे पर क्लिक ॲडव्हर्टायझिंग)
  • स्मार्टफोन्स
  • मोबाईल मार्केटस (गुगल प्ले, ॲपल स्टोर)
  • ईमेल मार्केटिंग
  • ऑनलाईन बॅनर ॲडव्हर्टायझिंग

गेल्या काही वर्षात सोशल मीडिया हा इंटरनेट मार्केटिंगमधील एक महत्त्वाचा घटक म्हणून ओळखला जाऊ लागला आहे. तरुण पिढीचा सोशल मीडियावरचा वाढलेला वावर आणि ते वापरत असलेल्या फेसबुक, ट्विटरसारख्या सोशल मीडियाच्या विविध प्लॅटफॉर्म्समुळे सोशल संवादाबरोबरच ऑनलाईन खरेदी-विक्री आणि डिजिटल मार्केटिंगचे प्रस्थ वाढू लागले आहे. सोशल मीडियाद्वारे जनतेला एकत्रितपणे माहितीचे आदानप्रदान करणे सहज शक्य झाले आहे. फेसबुक, ट्विटर, गुगल प्लस, पिंटरेस्ट, इन्स्टाग्राम, टम्बलर, लिंकेडिन, स्टम्बलअपॉन आणि युट्यूब आदी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्ममुळे डिजिटल मीडिया प्रभावी बनला आहे.

देशातील इंटरनेट वापरकर्त्यांना आकर्षित करण्यासाठी विविध उद्योग, व्यावसायिक कंपन्या ऑनलाईन उपस्थिती वाढवू लागल्या आहेत. त्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करुन नित्य नवे प्रयोग सुरु आहेत. मोबाईलवर लघुसंदेश (SMS), सूचना, अलर्ट्स पाठविण्याबरोबरच ब्लॉग वर लिखाण, त्यासाठी संशोधन, डिझाईनिंग, वेब स्टॅटिस्टिक्स रिपोर्टिंग आदी पद्धती अवलंबल्या जात आहेत. हे सर्व करण्यासाठी कौशल्याधारित मनुष्यबळाची डिजिटल मीडिया क्षेत्रात नितांत आवश्यकता आहे.

डिजिटल मार्केटिंग क्षेत्रातील संधी -

  • डिजिटल मार्केटिंग डायरेक्टर/मॅनेजर
  • वेब डेव्हलपर आणि वेब डिझाईनर
  • सोशल मीडिया एक्झिक्युटिव्ह ॲण्ड सोशल मीडिया मॅनेजर
  • सर्च इंजिन एक्झिक्युटिव्ह/सर्च इंजिन एक्सपर्ट
  • पीपीसी/एसईएम एक्सपर्ट
  • कन्टेन्ट मार्केटर
  • ग्राफिक डिझाईनर
  • ॲप डेव्हलपर
  • इनबाऊन्ड मार्केटिंग मॅनेजर
  • कनव्हर्जेन रेट ऑप्टिमाईजर

डिजिटल मार्केटिंग किंवा मीडियातील कामाचे स्वरुप, जबाबदारी, आवश्यक पात्रता, प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था आदींची माहिती आपण पाहूया पुढील भागात...
 

- किशोर गांगुर्डे

(लेखक हे शासनाच्या माहिती व जनसंपर्क विभागाच्या सोशल मीडिया कक्षाचे वरिष्ठ सहायक संचालक आहेत)
kishorgangurde@gmail.com

 

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

Excellent response from passengers for Railway Ticket Reservation Mobile Van

-
Various remedial measures by Central Railway for  Reserved and Unreserved Tickets                 Nashik: 5 th September: The travel for the devotees to and from Nashik-Trambakeshwar for Simhastha Kumbhamela is going to be much smoother and comfortable. For Railway Ticket Mobile Vans have been placed in the service at four locations in the city so that the devotees can comfortably book their journey with reservations.  The reservations from these mobile vans have been receiving response from the devotees. The Central Railway has implemented a number of measures so that passengers are provided with reserved and un-reserved tickets easier and faster.      The first such major event (Parvani) took place recently at Nashik-Trimbakeshwar. With a view to make the reserved and unreserved railway tickets easily available to passengers for travel from the city these measures have been implemented by Commercial Dep...
अधिक वाचा

‘सिंहस्थ संवाद’ : महान्यूजच्या माध्यमातून

-
इमेज
अवश्य भेट द्या...   http://www.mahanews.gov.in/Home/HomeDetails.aspx?str=UYaL39U+swU= ज्ञान आणि अध्यात्म यांची पर्वणी असलेल्या नाशिक-त्र्यंबकेश्वरच्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याला 14 जुलै 2015 ला ध्वजारोहणाने प्रारंभ झाला. विविध आखाड्यांच्या साधू-महंतांबरोबरच देश-विदेशातून भाविक, पर्यटकांच्या आगमनाने नाशिक-त्र्यंबकेश्वरनगरी गर्दीने गजबजू लागली आहे. या दोन्ही तीर्थक्षेत्रांना भेट देणाऱ्या भाविकांबरोबरच या ‘महापर्वा’त सहभागी होणाऱ्या साधू-महंतांना विविध सुविधा पुरविण्यासाठी प्रशासनाने केलेली तयारी आता जवळपास पूर्णत्वास जाऊ लागली आहे. प्रशासनाने केलेली तयारी त्यातून निर्माण झालेल्या सुविधांची माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी ‘महान्यूज’ च्या माध्यमातून ‘सिंहस्थ संवाद’ चा उपक्रम आजपासून सुरु होत आहे. नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे पहिले शाही स्नान 29 ऑगस्ट 2015 रोजी तर दुसरे शाही स्नान 13 सप्टेंबर 2015 रोजी होणार आहे. तिसरे शाही स्नान नाशिक येथे 18 सप्टेंबर 2015 रोजी तर त्र्यंबकेश्वर येथे 25 सप्टेंबर 2015 रोजी होणार आहे. या शाही स्नानाच्या आणि एकूणच सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या निमित्ताने या...
अधिक वाचा

कुंभमेळ्याच्या पूर्व तयारीची माहिती देणारी ‘सिंहस्थ संवाद’ मालिका सोमवारपासून आकाशवाणीवर

-
नाशिक :  नाशिक, त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याची तयारी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे. याच तयारीची आणि सुविधांची माहिती जनतेपर्यंत पोहोचविण्यासाठी नाशिक आकाशवाणी केंद्रावरुन ‘सिंहस्थ संवाद’ या विशेष मालिकेचे प्रसारण 20 जुलै 2015 पासून करण्यात येणार आहे. जिल्हा प्रशासन आणि जिल्हा माहिती कार्यालयाची निर्मिती असलेली ‘सिंहस्थ संवाद’ ही विशेष मालिका 20 जुलैपासून दररोज सकाळी 8.55 ते 9.10 वाजता या वेळेत प्रसारित होणार आहे. सिंहस्थ कुंभमेळ्यानिमित्त प्रशासनाने नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे विविध सुविधांची उभारणी केली आहे. कायमस्वरुपी कामे पूर्ण झाली असून तात्पुरती कामे आता अंतिम टप्प्यात आहेत. कुंभमेळा सुरु झाल्यानंतरच्या काळात साधू-महंत आणि भाविकांना पुरविण्यात येणाऱ्या विविध सेवांचे सूक्ष्म नियोजन प्रशासनाच्या विविध यंत्रणांनी केले आहे. या सर्व पूर्व तयारीची आणि निर्माण करण्यात आलेल्या सुविधांची माहिती संबंधित विभाग, यंत्रणांचे प्रमुख जनतेला आकाशवाणीच्या ‘सिंहस्थ संवाद’ मालिकेतून देणार आहेत. सोमवार, 20 जुलै रोजी सकाळी 8.55 वाजता ‘सिंहस्थ संवाद’ या मालिकेच्या प्रस...
अधिक वाचा